De NMEA 2000-bus splitsen: een simpel trucje met een schakelaar
Deze pagina is automatisch vertaald. Lees het origineel (English)
Aan boord van Merrimac hebben we heel wat NMEA 2000-apparatuur. De backbone loopt over de hele lengte van het schip en bedient zo’n twee dozijn fysieke apparaten: autopilotcomputer en -bediendelen, twee grote kaartplotters, instrumentdisplays, de H5000 Hercules CPU, wind-, diepte-, koers- en GPS-sensoren, AIS en de scheepscomputer. Samen leggen ze beslag op vijftig adressen op de bus.
Zoveel apparatuur aan één kabel is heerlijk als het werkt, en ellendig als het niet werkt. Eén enkele node die zich misdraagt (een kletsende transceiver, een gecorrodeerde connector, een apparaat dat de bus overspoelt) kan alles aantasten of platleggen, en de boosdoener vinden betekent apparaten één voor één isoleren. Murphy bepaalt wanneer dat gebeurt: niet aan de steiger op een zonnige zaterdag, maar op zee, ’s nachts, bij slecht weer, precies wanneer je de instrumenten en de autopilot het hardst nodig hebt en wanneer met een multimeter in bakskisten kruipen wel het laatste is waar je zin in hebt.
Ik heb hier lang en diep over nagedacht en kwam uiteindelijk uit bij een simpel trucje: twee tuimelschakelaars waarmee ik de backbone in onafhankelijke delen kan splitsen. Ontstaat er ergens op de bus een storing, dan zet ik een schakelaar om en ga ik verder met het deel dat nog werkt. En door de plek van de schakelaars houdt elk deel minstens één bediening: de scheepscomputer, een kaartplotter of de autopilotbediening in de kuip.
Het netwerk
Hier is de opzet. De backbone loopt van achter naar voren in drie segmenten, met de twee scheidingsschakelaars daartussen. Elke kolom is een drop-kabel vanaf de backbone; de clusters achter en voor komen samen op Actisense QNB-1-verdeelblokken. Een paar apparaten hangen er via Ethernet of NMEA 0183 aan in plaats van met een eigen drop-kabel.

De segmenten verdelen de taken aan boord op een verstandige manier. Het achterste segment heeft de scheepscomputer, één ZEUS-kaartplotter en de Hercules CPU. Het segment kuip/dekhuis heeft de AP48-autopilotbediendelen, de Triton-displays en de tweede ZEUS. Het voorste segment heeft de NAC-3-autopilotcomputer, het kompas, de AIS en de rest. Welk segment een storing ook overleeft, ik kan altijd nog data zien en het schip sturen.
Waarom je niet zomaar een schakelaar in de bus kunt zetten
Het voor de hand liggende idee, een simpele aan/uit-schakelaar in de backbone, werkt niet. NMEA 2000 is een CAN-bus, en een CAN-bus moet aan beide uiteinden worden afgesloten met een weerstand van 120 Ω. De twee terminators zitten helemaal aan de uiteinden van de backbone. Knip je de bus ergens in het midden door, dan krijg je twee stompjes met elk aan één kant een terminator en aan de andere kant niets: signaalreflecties, error frames en heel misschien twee dode halve netwerken in plaats van één werkend netwerk. De schakelaar moet dus meer doen dan alleen het circuit onderbreken: hij moet elke helft aan het vers doorgeknipte uiteinde een fatsoenlijke terminator geven.
Het trucje: één DPDT-schakelaar en twee weerstanden
Het blijkt dat één dubbelpolige omschakelaar (DPDT) en twee weerstanden van 120 Ω het hele werk doen. Alleen de twee datadraden worden geschakeld: CAN-H en CAN-L. Voeding (en afscherming) kunnen gewoon doorlopen, zodat beide helften gevoed blijven, wat de schakelaar ook doet. Of, zoals op Merrimac: alle delen hebben hun eigen voeding, zodat we het stroomverbruik kunnen beperken en componenten die stuk zijn niet verder “frituren”.
De bedrading is het slimme deel. De gemeenschappelijke aansluiting van pool 1 is de CAN-H van de linkerkant; die van pool 2 is de CAN-L van de rechterkant. In de normale stand verbinden de gekoppelde contacten alles rechtstreeks door:

Zet je de schakelaar om, dan klappen beide contacten naar de andere stand. Nu verbindt pool 1 de linker CAN-H met de linker CAN-L, via een van de 120 Ω-weerstanden. En pool 2 verbindt de rechter CAN-H met de rechter CAN-L via de andere. Met andere woorden: de bus wordt onderbroken en op precies hetzelfde moment krijgt elk vers doorgeknipt uiteinde zijn eigen afsluitweerstand. Beide helften zijn meteen complete, correct afgesloten CAN-bussen die onafhankelijk van elkaar werken:

Waarom volstaat een DPDT, terwijl er vier dingen te verbinden lijken? Omdat beide standen precies twee verbindingen nodig hebben, en aan elke kant één net kan dienen als gemeenschappelijke aansluiting: de linker CAN-H doet mee aan “verbind links-H met rechts-H” én aan “sluit de linkerkant af”; de rechter CAN-L doet mee aan “verbind links-L met rechts-L” én aan “sluit de rechterkant af”. Wijs die twee nets toe aan de twee gemeenschappelijke aansluitingen en alles valt op zijn plek. Bonus: de fysieke bedrading is netjes, want de draad van elke kabel komt rechtstreeks vanaf zijn eigen kant aan op de gemeenschappelijke aansluiting in het midden van de schakelaar.
In de praktijk
Met twee van deze scheiders kan ik de backbone op drie manieren opdelen: het achterste segment eraf, het voorste segment eraf, of alle drie gewoon gekoppeld zoals normaal. Storingzoeken op zee wordt zo een binaire zoektocht van twee keer omzetten, vanuit het comfort van de navigatietafel: zet één schakelaar om, en als de resterende bus herstelt, zit de storing aan de kant die ik net heb afgesneden. En totdat ik aan de steiger ben om het goed te repareren, blijven de gezonde segmenten gewoon werken, met een kaartplotter of de kuipbediening nog volop in dienst.
Totaal aantal onderdelen: twee tuimelschakelaars en vier weerstanden. Een goedkope verzekering voor een donkere en stormachtige nacht.
Reacties